دلبسته یاران خراسانی خویشم

نمونه سوال ادبیات فارسی۲

الف- بیان معنی شعر و نثر : بیت ها و عبارت های زیر را به نثر ساده و روان برگردانید .

1- الهی ، عبدالله عمر بکاست اما عذر نخواست . ( 5/0  )

2- تنها همان رتبه های بالا را وعده بگیر و ما بقی را نقدا خط بکش و بگذار سماق بمکند .( 5/0 )

3- حسودان تنگ نظر و عنودان بدگهر وی را به می و معشوق و لهو و لعب کشیدند .( 5/0 )

4- فن خطا به قول سعدی : اسب فصاحت در میدان بلاغت راندن و به جولان درآوردن است . (75/0 )

5- برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است    که آن خیل بنا کرد واین خدا خود ساخت(75/0)

6- یاران گزیده داشتم روزی                               امروز چه شد که نیست کسی یارم ( 5/0 )

7-  کم گوی و گزیده گوی چو در                      تا زاندک تو جهان شود پر ( 5/0 )

8- چه بایدنازش ونالش،بر اقبالی و ادباری                         که تا بر هم زنی دیده،نه این بینی نه آن بینی؟(75/0 )

9- آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است       با دوستان مروت ، با دشمنان مدارا ؟ ( 75/0 )

10-سر گرگ باید هم اول برید   نه چون گوسفندان مردم درید. ( 5/0 )

ب- معنی لغت :  با توجه به عبارتهای زیر معنی کلمات مشخص شده را بنویسید .

1- طومار ندامت است طبع من                  2- مرد را وعده داند که بیاید صاحبقرانیه

3- دعوتی ترتیب داد که آن را طی می نمامند  4- صفحه ی سفیدی را باز می کرد و ارتجالاً انشایی می ساخت .

5- یک روز که خسرو زنگ قرآن در شهناز شوری برپاکرده بود  6- جامه اش شولای عریانی ست

7- بر سر زنان گریان به دبکه پرداخت                  8- امشب سو و شون است

ج- درک مطلب ( 4 نمره )

1- محوری ترین پیام داستان « کباب غاز » چیست ؟ ( 25/0 )

2- پیام عبارت « شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید » چیست ؟ ( 25/0 )

3- مقصود از ( نرون مرد، اما رم نمرده است ) و ( با چشم هایش می جنگد ) چیست ؟ ( 5/0 )

4- پیام اصلی عبارت ( شیره ی تریاک ، آن شیر بی باک را چون اسکلتی وحشتناک ساخته بود ) چیست ؟ ( 5/0 )

5- در شعر ، خشک آمد کشتگاه من در جوار کشت همسایه ، منظور « از کشتگاه من » و « همسایه چیست »( 5/0 )

6- « در انتظار غبار بی سوار نشستن » کنایه از چیست ؟ ( 5/0 )

7- مفهوم حدیث ، فاکثر العبر واقل الاعتبار ! چیست ؟ ( 75/0 )

8- « تو خودت منو تلکه کردی » یعنی چه ؟ ( 5/0 )

 د- دانش های ادبی ( 3 نمره )

 1- شعر موج نو را تعریف کنید ؟ ( 75/0 )

2- حماسه مصنوع را تعریف کنید ؟ ( 75/0 )

 3- نام نویسندگان آثار زیر را بنویسید . ( 5/0 )          

سو و شون (                      )                  آخر شاهنامه (                        )

4- آغازگر سبک واقع گرایی در نثر معاصر فارسی کیست . ( 5/0 )

5- در هر یک از ابیات زیر چه آرایه ای به کار رفته است ؟ ( 5/0 )

الف- از تهی سرشار                    جویبار لحظه ها جاری است

ب- دود اگر بالا نشیند ، کسر شان شعله نیست        جای چشم ابرو نگیرد گرچه او بالاتر است .

هـ- خود آزمایی ( 4 نمره )

1- مقصود از اصطلاحات زیر را بنویسید . ( 1 )

الف- پولک نشان شدن دستمال                ب- در ریاضی کمیتش لنگ بود .

2- شعر « ریشه ی پیوند » بیانگر کدام احساس شاعر تاجیکی است ؟ ( 1 )

4- گون و نسیم در شعر « سفر به خیر » نماد چه کسانی هستند ؟ (5/0 )

5- کلمه ی  « خدا » در عبارت ( پیش از تو هیچ خدایی را ندیده بودم ...) به چه معناست ؟ ( 25/0 )

 6- در بیت  «محبوسم و طالع است منحوسم / غمخوارم واختر است خونخوارم » چه آرایه ای وجود دارد؟( 5/0 )

7- در مصراع « درمیان خانه گم کردیم صاحب خانه را » مقصود از صاحب خانه کیست ؟ ( 25/0)

ی : شعر حفظی ( 1 نمره )   جاهای خالی را پر کنید .

1- عشق شوری ..................../ ................. سودا نهاد

2- قایقی ........................./........................... به آب / دور خواهم شد از .........

 ********************

********************

الف) معنی نظم و نثر: ابیات و عبارات زیر را به نثر روان برگردانید. (6 نمره)

1- چو تویی قضای گردان به دعای مستمندان                    که ز جان ما بگردان ره آفت قضا را

2- ای صاحب کرامت، شکرانه ی سلامت                           روزی تفقدی کن، درویش بینوا را

3-مامور سوّم خادم سماط بود.

4- آفتاب تیغ کشید.

5- حساب کهنه پاک می کرد.

6- آقا وا ترقیده اند.

7- بخایید دندان به دندان کین.

8- برعیب های ما مگیر.

9- هیچ مخلوقی او را هویدا نمی سازد.

10- فی الجمله نماند از معاصی منکری که نکرد.

11- آن را در زوایا و خفایای خاطر و مخیله ام نشخوار می کردم.

12- در زمان مصطفی (ص) کافری را غلامی بود صاحب گوهر.

ب) معنی لغت: کلمات مشخص شده را معنی کنید: (2 نمره)

1- که به ما سوا فکندی همه سایه ی هما را               2- چو رهام گشت از کشانی ستوه

3- فلک باخت از سهم آن جنگ رنگ                 4- میهمانان سخت در محظور گیر کرده بودند

5- آن را در کروج لای دسته های برنج پیدا کرد     6- وسط میدان « هیمه» گذاشتند.

7- دو تا« جوال» با خود می آورند                               8- خودت را یک جنتلمن تصور کرده ای

ج) دانشهای ادبی و تاریخ ادبیات: (3 نمره)

1- در هر یک از ابیات و عباراتهای زیر یک آرایه ی ادبی بیابید.

الف) خیزید و خز آرید که هنگام خزان است      باد خنک از جانب خوارزم وزان است(              )

ب) با حال استیصال پرسیدم، پس چه خاکی بر سر بریزم(                                    )

2- نویسنده هر یک از آثار زیر را بنویسید.

زادالعارفین:               دخترک بینوا:             دارالمجانین:                    مسالک المحسنین:

3- معنی کنایی اصطلاحات زیر را بنویسید.

الف) کمیتش لنگ بود:                                                     ب: سپر انداختن:

د) درک مطلب و مفاهیم: (4 نمره)

1- با توجه به نوشته ی زیر به سوالات پاسخ دهید.

« تا اینکه مزرعه ها برخود پیچیدند و سایه های آبی خارهای سرخ بر اجساد بجا مانده و طعمه ی عقاب و زاغ شده فرو ریخت وقتی که مرگ در شکم درندگان دنده های بشر را دید و قهقهه ی فشنگ ها بر سر زنان گریان به دَبَکه پرداخت جز او کسی نخندید.

الف) مزرعه ها برخود پیچیدند. یعنی چه؟                            

ب) منظور از « سایه های آبی» و «خارهای سرخ» چیست؟

ج) در عبارت پایانی منظور از « او» کیست و «دَبَکه» به چه معنی می باشد.

2- در مصرع « آیینه ی سکندر جام می است بنگر» مقصود از « جام می» در اصطلاح عارفان چیست؟

3- « کوزت نگاه تضرع آمیز به پشت سر و رویش انداخت» عبارت یاد شده بیانگر کدام حالت کودک است؟

4- بیت زیر به چه موضوعی اشاره دارد.

« برو ای گدای مسکین در خانه ی علی زن             که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را»

5- در مصراع« در میان خانه گم کردیم صاحب خانه را » مقصود از « صاحب خانه » کیست؟

6- مسعود سعد سلمان شاعر حبسیه سرا بود منظور از «حبسیه» چیست؟

د) خودآزمایی: (4 نمره)

1- شعر « ریشه ی پیوند» بیانگر کدام احساس شاعر تاجیکی است.

2- در عبارت « دعوتی ترتیب دادند که به آن « طُی» می نامند. مقصود از «طُی» چیست؟

3- عبارت « شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید» یعنی چه؟

4- از چهره های برجسته ی ادبیات مقاومت فلسطین دو تن را نام ببرید.

5- کوزت برای غلبه بر ترس و دلهره ی خود چه تدبیری اندیشید.

6- نویسنده ی داستان گیله مرد در چند جای داستان از صدای جیغ زنی که در جنگل پیچیده است یاد می کند مقصود او چیست؟

7- درباره ی ویکتور هوگو و آثار او به اختصار بنویسید.

هـ) حفظ شعر: جاهای خالی را پر کنید. (1 نمره)

1- خلق چو............................ زاده زدریای جان                کی کند این جا مقام.................... کز آن بحر خاست

2- برخیز و مخور غم جهان گذران                       ..........................................

اندیشه هایتان روشن و ایام به کام

**************************************

*************************************

*********************************

 الف.خودآزمايي (3)